01-06 00:00Vandaag begint de weerkundige zomer. De meteorologische zomer omvat per definitie de maanden juni, juli en augustus. De astronomische zomer begint op 21 juni.
01-06 00:00Logo ZENITDe juni-editie van ZENIT is uit. Lees in dit magazine alles over sterrenkunde, ruimteonderzoek, weer en klimaat. Met iedere maand actuele sterrenhemelinformatie en ontwikkelingen uit de wetenschap beschreven door bekende onderzoekers. De redactie zit bovenop het nieuws en de actualiteiten en plaatst deze in een breder verband. Speciaal voor bezoekers van hemel.waarnemen.com is er nu een mooie aanbieding: Neem nu een proefabonnement en ontvang Zenit een half jaar (6 nummers) voor slechts €31,95. Het proefabonnement loopt automatisch af. Klik voor meer informatie.
01-06 06:32Maan in het apogeumDe Maan staat in het apogeum; het punt van zijn baan om de Aarde dat het verst van de Aarde ligt. De afstand tussen de Aarde en de Maan bedraagt 406366 km. De schijnbare diameter van de Maan is kleiner dan gemiddeld (29’24,4”), door de grotere afstand. De Maan is afnemend, voor 99% verlicht en is 's avonds in het oosten of zuidoosten, rond middernacht in het zuiden en aan het einde van de nacht in het (zuid)westen, dus zo'n beetje de hele nacht, te zien. Het kaartje toont de Maan om 2:05 uur in het sterrenbeeld Slangendrager, op slechts 9,4° boven de horizon, in het zuiden. Zie ook de interactieve applet Verschijnselen van de Maan.
02-06 00:00DSS-foto van de bolhoop M13Juni is een goede maand om de bolhoop M13, genaamd de Herculescluster, waar te nemen. M13 is te vinden in het sterrenbeeld Hercules, heeft een magnitude van 5,9m en een schijnbare afmeting van 16,6’. Het object komt om 14:55 uur op, gaat om 12:28 uur onder en staat om 01:39 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 74° boven de horizon. Voor ruim 1200 andere deepsky-objecten, zie de pagina Gegevens van sterrenbeelden en kies een sterrenbeeld. Foto: DSS.
02-06 03:00De Maan bedekt SAO 186025De ster SAO 186025, een ster van magnitude +6,0 in het sterrenbeeld Boogschutter, wordt bedekt door de Maan. De ster verdwijnt om 03:00 achter de verlichte maanrand en komt om 04:24 uur weer tevoorschijn aan de zeer dunne onverlichte kant van de Maan. Bij het begin van de bedekking staat de Maan te Utrecht 9° boven de horizon, bij het einde 7°. De Maan is voor 97% verlicht, wat het niet gemakkelijker maakt om de bedekking waar te nemen. Deze tabel toont de details van de bedekking voor een aantal plaatsen in Nederland en België.
02-06 21:00KaartjeHet maximum van de meteorenzwerm ω-Scorpiiden vindt vandaag plaats. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 5 meteoren per uur vallen. De radiant van de zwerm staat rond 1:00 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 18° boven de horizon. Er is dan bij ons ieder uur slechts een enkele meteoor van deze zwerm zichtbaar. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 0–3 “vallende sterren” per uur te zien. De Maan komt om 0:25 uur op, is voor ongeveer 95% verlicht en is dit jaar een flinke stoorzender; alleen de helderste meteoren zijn hierdoor zichtbaar. Het kan een goed idee zijn om voor de opkomst van de Maan te gaan waarnemen.Rond 4:30 uur gaat het schemeren en om 5:24 uur komt de Zon op. De piek van deze zwerm is relatief laag en de lengte van het maximum is met 4,5 dagen vrij kort, waardoor er ook in totaal maar weinig meteoren te zien zijn. Zie de detailpagina ω-Scorpiiden 2026 voor meer informatie over deze meteoren. Zie ook Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.
02-06 22:38Totdat Jupiter laag boven de horizon staat (rond 00:18) zijn van de grote Jupitermanen alleen Europa en Callisto zichtbaar.
04-06 00:00DSS-foto van de bolhoop M12De maand juni is zeer geschikt om de bolhoop M12 te bekijken. M12 staat in het sterrenbeeld Slangendrager, heeft een helderheid van 6,6m en zijn schijnbare afmeting bedraagt 14,5’. De opkomst van dit object is om 19:48 uur, de ondergang om 07:26 uur en het bereikt zijn grootste hoogte om 01:37 uur, op 36° boven de horizon. Om een donker moment zonder Maan te vinden kunnen de schemerdiagrammen in het hoofdstuk De Zon van pas komen. Voor het waarnemen van een relatief helder en scherp deepsky-object als deze bolhoop is een verrekijker (op een statief) al voldoende, al geeft een (kleine) telescoop meer details weer. Zie voor andere mooie en opvallende deepsky-objecten de pagina Deepsky-objecten per maand. Foto: DSS.
04-06 22:41Alle manen oost van JupiterTussen 22:41 en 0:11 uur (5 juni) nemen we alle grote Jupitermanen ten oosten van de planeetschijf waar. Vanaf Jupiter gezien zijn dat Europa, Io, Ganymedes en Callisto. Jupiter staat boven de westnoordwestelijke horizon, op een hoogte van 9°. Een waarneemplaats met een vrije blik op de horizon is hierdoor noodzakelijk. De Zon staat 10° onder de horizon. Om de Galileïsche manen van Jupiter te bekijken is een stabiele verrekijker voldoende. Zie ook het slingerdiagram voor de manen van Jupiter.
06-06 00:00DSS-foto van de bolhoop M10Dit is een goed moment in het jaar om de bolhoop M10 op te zoeken. De bolhoop is te vinden in het sterrenbeeld Slangendrager, heeft een magnitude van 6,6m en een schijnbare afmeting van 15,1’. De opkomst van dit object is om 20:01 uur, de ondergang om 07:17 uur en het bereikt zijn grootste hoogte om 01:39 uur, op 34° boven de horizon. Zie voor andere mooie en opvallende deepsky-objecten de pagina Deepsky-objecten per maand. Foto: DSS.
07-06 00:00DSS-foto van de bolhoop M62Juni is een goede maand om de bolhoop M62 te zien. M62 is te vinden in het sterrenbeeld Slangendrager, heeft een helderheid van 6,6m en een schijnbare afmeting van 14,1’. Het object komt om 22:52 uur op, gaat om 04:26 uur onder en staat om 01:39 uur in het hoogste punt aan de hemel, op slechts 8° boven de horizon. Een waarneemplaats met ongehinderde blik op de zuidelijke horizon is hierdoor een vereiste om M62 goed te kunnen zien. Gegevens van andere fraaie deepsky-objecten zijn te vinden op de pagina Deepsky-objecten per maand. Foto: DSS.
07-06 19:00KaartjeDe meteorenzwerm Arietiden bereikt zijn maximum. De meteoren van de Arietiden vallen vooral overdag en zijn dus niet of nauwelijks te zien met het blote oog. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 55 meteoren per uur vallen. De radiant van de zwerm staat rond 11:30 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 61° boven de horizon. Het beste moment om Arietiden waar te nemen is op 8 juni rond 3:45 uur (zie het kaartje). De radiant staat op dat moment zo'n 3° boven de noordoostelijke horizon, dus niet zeer gunstig. Er is dan bij ons ieder uur niet meer dan één meteoor zichtbaar van deze zwerm. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 2–6 meteoren per uur zichtbaar. De Maan komt om 2:00 uur op, is voor ongeveer 55% verlicht en kan eventueel storen. Rond 4:30 uur gaat het schemeren en om 5:20 uur komt de Zon op. De piek van deze zwerm is relatief hoog, maar de duur van het maximum is met 7 dagen vrij kort, waardoor het totaal aantal meteoren in deze zwerm toch niet al te groot is. Er is geen speciale apparatuur nodig om meteoren waar te kunnen nemen. Het blote oog, een heldere hemel, een ligstoel en wat geduld zijn de belangrijkste ingrediënten. Zie de detailpagina Arietiden 2026 voor meer informatie over deze meteoren. Zie ook Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.
07-06 23:45KaartjeVenus staat 4,7° ten zuiden van Pollux, de helderste ster van het sterrenbeeld Tweelingen (+1,1m). De dichtste nadering gebeurt om 01:30, bij ons 4° onder de horizon. De samenstand is te zien op 7 juni rond 23:45 uur, of op 8 juni rond 22:45 uur. De twee objecten staan in het eerste geval boven de westnoordwestelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 8°, 4,7° van elkaar vandaan. In het andere geval is de samenstand te zien in het westnoordwesten, op zo'n 16° boven de horizon, zo'n 4,8° van elkaar vandaan. De helderheid van Venus is nu -4,0m. Voor de zichtbaarheid en andere gegevens van de planeten, zie de pagina Vannacht aan de hemel.
07-06 12:00Laatste Kwartier De Maan is in de fase van Laatste Kwartier. De linker helft van de Maan is nu verlicht en de Maan is vooral in de late nacht en vroege ochtend zichtbaar. Rond, en vooral na Laatste Kwartier is een goed moment om het maanoppervlak waar te nemen; Op de grens tussen het verlichte en het donkere deel van de Maan gaat de Zon net onder. De lange schaduwen van de bergen en kraterranden brengen een extra diepte-effect met zich mee en het oppervlak van de Maan krijgt daarmee een driedimensionaal karakter, gezien door een kijker. Zie ook de maandelijkse maanfasekalender.
08-06 23:29KaartjeVenus staat 1,6° ten noorden van Jupiter (-1,9m), in het sterrenbeeld Tweelingen. De dichtste nadering gebeurt om 21:56, in onze streken op een hoogte van 21° boven de westelijke horizon en in de schemering. De samenstand is te zien op 8 juni rond 23:30 uur, of op 9 juni rond 22:45 uur. De twee objecten staan in het eerste geval boven de westnoordwestelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 7°, 1,8° van elkaar verwijderd. In het tweede geval staan de twee hemellichamen op een hoogte van ongeveer 13° in het westnoordwesten, zo'n 1,6° van elkaar vandaan. Venus heeft op dit moment een helderheid van -4,0m. De pagina Vannacht aan de hemel toont wanneer planeten te zien zijn.
10-06 04:30KaartjeDe Maan staat 4,9° ten noordwesten van Saturnus (+0,9m), in het sterrenbeeld Vissen. De dichtste nadering gebeurt om 07:40, bij ons op een hoogte van 39°, maar bij daglicht. De samenstand is te zien rond 4:30 uur. Het tweetal staat dan boven de oostzuidoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 16°, op een onderlinge afstand van 5,2°. De Maan is voor 32% verlicht. De pagina Vannacht aan de hemel toont wanneer de Maan en planeten te zien zijn.
12-06 04:30KaartjeDe Maan staat 4,6° ten noorden van Mars (+1,3m), in het sterrenbeeld Ram. De dichtste nadering vindt om 21:57 plaats, onder de horizon voor een waarnemer in de Benelux en in de schemering. De samenstand is te zien rond 4:30 uur, of op 13 juni rond 4:30 uur. Het tweetal staat in het eerste geval in het oostnoordoosten, op een hoogte van ongeveer 9°, 10,0° van elkaar vandaan. In het tweede geval staan de twee hemellichamen in het oostnoordoosten, op zo'n 7° boven de horizon, zo'n 6,8° van elkaar vandaan. De Maan is voor ongeveer 10% verlicht. De pagina Vannacht aan de hemel toont wanneer de Maan en planeten te zien zijn.
14-06 05:49Laatste maansikkelVanochtend kunnen we, onder gunstige omstandigheden, de laatste maansikkel zien voor de komende Nieuwe Maan. Het is op dit moment 1,2 dagen (29 uur) voor Nieuwe Maan; de Maan is afnemend en voor 1,6% verlicht. De schijnbare breedte van de maansikkel bedraagt slechts 0,5’ en is met moeite aan het eind van de nacht, kort voor zonsopkomst, zichtbaar. Bijgaand kaartje toont de Maan om 04:30 uur in het sterrenbeeld Stier, op een hoogte van slechts 3,1° boven de noordoostelijke horizon. De Zon staat nu 11,2° lager aan de hemel dan de Maan. De Maan komt om 03:53 op, 1,4 uur voor de Zon. De afstand aan de hemel tussen Zon en Maan is nu 14,7°. Een waarneemplaats met vrije blik op de horizon is aan te bevelen. Een eenvoudige verrekijker kan helpen om de dunne sikkel gemakkelijker te zien. Anders dan de laatste maansikkel speelt de eerste verschijning van de jonge Maan een rol in een aantal kalenders, om het begin van een nieuwe maand aan te duiden. De laatste smalle maansikkel aan de hemel ziet er vooral erg fraai uit. Meer verschijningen en uitleg zijn te vinden op de pagina Eerste en laatste maansikkels.
14-06 22:50Alle manen west van JupiterVan 22:50 tot 23:37 uur nemen we alle grote Jupitermanen ten westen van de planeetschijf waar. Vanaf Jupiter gezien zijn dat Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Jupiter staat op een hoogte van 6° boven de westnoordwestelijke horizon, en goed zicht op de horizon is nodig om dit te kunnen zien. De Zon staat 8° onder de horizon en het schemert. Zie ook het slingerdiagram voor de manen van Jupiter.
15-06 01:19Maan in het perigeumDe Maan is in het punt van zijn baan dat het dichtst bij de Aarde ligt: het perigeum. De afstand tussen de Aarde en de Maan bedraagt 357197 km. Door de geringere afstand lijkt de Maan nu groter aan de hemel te staan dan gemiddeld: 33’27,2”. De Maan is op dit moment krimpend, voor 0% verlicht en is met moeite aan het eind van de nacht, kort voor zonsopkomst, zichtbaar. Het kaartje toont de Maan om 4:30 uur in het sterrenbeeld Stier, op een hoogte van slechts 3,1° boven de noordoostelijke horizon. Zie de applet Verschijnselen van de Maan voor meer gegevens.
15-06 04:54Nieuwe Maan Het is Nieuwe Maan. De Maan staat vanaf de Aarde gezien in de richting van de Zon, zodat de donkere kant van de Maan naar de Aarde gekeerd is en de verre zijde van de Maan wordt verlicht. Bovendien is de Nieuwe Maan alleen overdag boven de horizon. Vanwege deze twee oorzaken kunnen we de Maan op dit moment niet waarnemen. Doordat de Maan zowel minimaal verlicht is, als 's nachts onder de horizon staat, zijn de dagen rond Nieuwe Maan een goed moment om deepsky-objecten waar te nemen. Er vindt in onze streken geen zonsverduistering plaats, doordat de Maan 3,8° ten noorden langs de Zon beweegt.
15-06 11:55Irene in oppositieDe planetoïde 14 Irene is in oppositie. De planetoïde, die in het sterrenbeeld Slangendrager staat, heeft tijdens de oppositie een schijnbare helderheid van slechts +9,3m. Er is daarom een telescoop met redelijke opening nodig om het object te kunnen zien. Voor een waarnemer in Utrecht staat Irene rond 01:42 uur in het zuiden, op circa 15° boven de horizon. Klik op het kaartje hiernaast voor een grotere kaart, met de positie van de planetoïde en sterren tot magnitude +10,3m. Kijk op deze detailpagina voor meer informatie over de oppositie van Irene. Zie de pagina Planetoïden in 2026 voor meer gegevens van planetoïden.
15-06 21:59MercuriusMercurius bereikt zijn grootste oostelijke elongatie en is avondster. De hoekafstand van Mercurius tot de Zon bedraagt 24°31’. De planeet staat ten oosten van de Zon en gaat na de Zon onder. De helderheid van de binnenplaneet is +0,4m, hij is voor 38% verlicht en zijn schijnbare diameter is 8,2”. Wanneer 's avonds de burgerlijke schemering eindigt (om 22:51 uur) is Mercurius 6° boven de westnoordwestelijke horizon te vinden. Deze avondverschijning is dus gunstig (zie Waardoor zijn Mercurius en Venus soms ver van de Zon slecht zichtbaar? in de veelgestelde vragen voor meer informatie over de wisselende zichtbaarheid van de binnenplaneten met de seizoenen). De planeet gaat om 23:44 uur onder, 01:42 uur na de Zon. Zie ook de horizonkaart voor deze avondverschijning. De grootte van het stipje op de kaart is een maat voor de helderheid. Voor de grootste elongatie is Mercurius helderder dan erna. Bij het waarnemen van Mercurius kan een verrekijker van pas komen. Zie de tabel Grootste elongaties van Mercurius voor meer elongaties.
16-06 00:00DSS-foto van de bolhoop M14Juni is een goede maand om de bolhoop M14 op te zoeken. M14 staat in het sterrenbeeld Slangendrager, heeft een magnitude van 7,6m en een schijnbare afmeting van 11,7’. Het object komt om 19:58 uur op, gaat om 07:22 uur onder en staat om 01:40 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 35° boven de horizon. Foto: DSS.
16-06 22:44Eerste maansikkelAls het weer meewerkt is het vanavond, sinds de laatste Nieuwe Maan, de eerste keer dat we de dunne maansikkel kunnen waarnemen. Het is 1,7 dagen na Nieuwe Maan; de Maan is voor 4,7% verlicht en wassend. De schijnbare breedte van de maansikkel bedraagt 1,6’ en hij is kort na zonsondergang zichtbaar. Bijgaand kaartje toont de Maan om 22:51 uur in het sterrenbeeld Tweelingen, op slechts 7,2° boven de westnoordwestelijke horizon. Op dit moment staat de Maan 14,4° hoger aan de hemel dan de Zon. De Maan gaat om 23:59 onder, 1,9 uur na de Zon. De schijnbare afstand tussen Zon en Maan is nu 25,0°. Een waarneemplaats met vrije blik op de horizon is aan te bevelen. Een eenvoudige verrekijker kan helpen om de dunne sikkel te zien. In verschillende traditionele kalenders begint een maand bij de eerste verschijning van de dunne maansikkel na Nieuwe Maan; ons woord maand komt dan ook van Maan. Los daarvan ziet een jonge maansikkel aan de hemel er fraai uit. Meer verschijningen en uitleg zijn te vinden op de pagina Eerste en laatste maansikkels. Zie ook de interactieve applet Verschijnselen van de Maan en het hoofdstuk De Maan voor meer informatie over de Maan.
16-06 23:00KaartjeDe Maan staat 1,8° ten noorden van Jupiter (-1,8m), in het sterrenbeeld Tweelingen. De dichtste nadering vindt om 08:22 plaats, bij ons op 4° hoogte, maar bij daglicht. De samenstand is te zien op 16 juni rond 23 uur, of op 17 juni rond 23 uur. Het tweetal staat in het eerste geval zo'n 7° boven de westnoordwestelijke horizon, op een onderlinge afstand van 7,3°. In het tweede geval staan de twee hemellichamen boven de westnoordwestelijke horizon, op een hoogte van circa 9°, 7,7° van elkaar verwijderd. De Maan is voor ongeveer 8% verlicht. De pagina Vannacht aan de hemel toont wanneer de Maan en planeten te zien zijn.
16-06 23:00KaartjeDe Maan staat 1,6° ten noorden van Mercurius (+0,5m), in het sterrenbeeld Tweelingen. De dichtste nadering gebeurt om 23:15, bij ons op een hoogte van 3° boven de noordwestelijke horizon en in de schemering. De samenstand is met veel moeite te zien rond 23 uur, of op 16 juni rond 23 uur. De twee objecten staan in het eerste geval in het westnoordwesten, circa 5° boven de horizon, 1,6° van elkaar verwijderd. In het tweede geval staan de twee hemellichamen op een hoogte van ongeveer 5° in het westnoordwesten, 1,6° van elkaar verwijderd. De Maan is voor ongeveer 5% verlicht. De pagina Vannacht aan de hemel toont wanneer de Maan en planeten te zien zijn.
16-06 23:00KaartjeDe Maan staat 4,5° ten zuiden van Pollux, de helderste ster van het sterrenbeeld Tweelingen (+1,1m). De dichtste nadering gebeurt om 03:19, onder de horizon voor een waarnemer in de Lage Landen. Bekijk de samenstand op 16 juni rond 23 uur. Het tweetal staat dan in het westnoordwesten, op een hoogte van ongeveer 9°, op een onderlinge afstand van 5,4°. De Maan is voor 5% verlicht. De pagina Vannacht aan de hemel toont wanneer de Maan en deepsky-objecten te zien zijn.
17-06 23:00KaartjeDe Maan staat 39' ten noordoosten van Venus (-4,0m), in het sterrenbeeld Kreeft. De dichtste nadering vindt om 23:00 plaats, bij ons op een hoogte van 11° boven de horizon, in het westnoordwesten en in de schemering. De Maan is voor 11% verlicht. Voor de zichtbaarheid van Maan en planeten, zie Vannacht aan de hemel.
18-06 22:52Totdat Jupiter laag boven de horizon staat (rond 23:22) zijn van de Galileïsche manen van Jupiter alleen Ganymedes en Callisto zichtbaar.
19-06 22:44KaartjeDe Maan staat 46' ten zuidwesten van Regulus, de helderste ster van het sterrenbeeld Leeuw (+1,4m). De dichtste nadering vindt om 15:47 plaats, bij ons op een hoogte van 42°, maar bij daglicht. Bekijk de samenstand rond 22:45 uur. Het tweetal staat dan in het westen, op een hoogte van ongeveer 20°, 3,4° van elkaar verwijderd. De Zon staat slechts 5° onder de horizon. De Maan is voor 29% verlicht.
21-06 10:24Vandaag begint de zomer op het noordelijk halfrond: het zomersolstitium vindt plaats. De Zon staat vandaag boven de Kreeftskeerkring en op maximale hoogte voor een waarnemer in onze streken. Bij ons vinden de langste dag en de kortste nacht plaats; na vandaag worden de nachten weer langer. Vandaag komt de Zon niet het vroegst op, noch gaat ze op het laatste tijdstip onder — dat gebeurt rond 17 respectievelijk 24 juni, zie Waardoor gaat de Zon na 21 juni nog later onder? en de pagina Daglicht in 2026. Onze lente duurde 92,74 dagen, de zomer zal 93,65 dagen lang zijn. Het feit dat de seizoenen niet even lang zijn, wordt veroorzaakt door de elliptische baan van de Aarde om de Zon; wanneer de Aarde dichter bij de Zon staat (op dit moment is dat in de winter), beweegt zij sneller en duurt dat seizoen korter. Doordat de Aarde duidelijk dichter bij de Zon staat in onze winter, en verder van de Zon in onze zomer, zijn op het noordelijk halfrond de winters meetbaar minder koud en de zomers minder warm dan op het zuidelijk halfrond. Voor meer details, zie de tabel de seizoenen. Dit wordt ook wel de astronomische zomer genoemd, de meteorologische zomer is al op 1 juni begonnen. Op het zuidelijk halfrond zijn de seizoenen tegengesteld aan die op het noordelijk halfrond en daar begint nu de winter.
21-06 23:55Eerste Kwartier De Maan is in de fase van Eerste Kwartier. De rechter helft van de Maan is nu verlicht en de Maan is met name 's avonds zichtbaar. Rond, en vooral voor Eerste Kwartier is een goed moment om het maanoppervlak waar te nemen; Op de grens tussen het verlichte en het donkere deel van de Maan komt de Zon net op. De lange schaduwen van de bergen en kraterranden brengen een extra diepte-effect met zich mee en het maanoppervlak krijgt daarmee, bekeken door een kijker, een duidelijk driedimensionaal karakter.
22-06 00:00DSS-foto van de gasnevel M8Dit is een goed moment in het jaar om de gasnevel M8, ook de Lagoonnevel genaamd, te bekijken. M8 is te vinden in het sterrenbeeld Boogschutter, heeft een helderheid van 5,8m en zijn schijnbare afmeting bedraagt 90,0’. Het object komt om 22:05 uur op, gaat om 05:20 uur onder en staat om 01:43 uur in het hoogste punt aan de hemel, op slechts 14° boven de horizon. Een waarneemplaats met ongehinderde blik op de zuidelijke horizon is hierdoor een vereiste om M8 goed te kunnen zien. Zoek een donkere waarneemplaats en kijk rond Nieuwe Maan, bijvoorbeeld in de dagen rond 15 juni. Voor het vinden van een donker en maanloos moment, zie de schemerdiagrammen in het hoofdstuk De Zon. Voor het zien van een relatief helder, maar vaag object als deze gasnevel is een verrekijker (op statief) voldoende, maar een telescoop is nodig om details weer te geven. Zie de pagina M8 voor meer details. Foto: DSS.
22-06 00:00DSS-foto van de sterhoop met nevel M20Deze tijd van het jaar is prima geschikt om de sterhoop met nevel M20, ook de Trifidnevel genaamd, op te zoeken. M20 staat in het sterrenbeeld Boogschutter, heeft een helderheid van 6,3m en een schijnbare afmeting van 29,0’. Het object komt om 21:54 uur op, gaat om 05:28 uur onder en staat om 01:41 uur in het hoogste punt aan de hemel, op slechts 15° boven de horizon. Een waarneemlocatie met een goede blik op de zuidelijke horizon is daardoor noodzakelijk om de sterhoop met nevel waar te nemen. Voor het waarnemen van de nevel is een grotere kijker nuttig. Foto: DSS.
23-06 22:44KaartjeDe Maan staat 2,6° ten zuidwesten van Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd (+1,0m). De dichtste nadering vindt om 19:07 plaats, in de Lage Landen op een hoogte van 21°, maar bij daglicht. De samenstand is te zien rond 22:45 uur. Het tweetal staat dan in het zuidzuidwesten, circa 21° boven de horizon, 3,0° van elkaar vandaan. De Zon staat slechts 5° onder de horizon. De Maan is voor 69% verlicht.
26-06 00:00DSS-foto van de sterhoop met nevel M17Deze tijd van het jaar is prima geschikt om de sterhoop met nevel M17, ook bekend als de Omega-nevel, waar te nemen. M17 is te vinden in het sterrenbeeld Boogschutter, heeft een helderheid van 6,0m en zijn schijnbare afmeting bedraagt 46,0’. De opkomst van dit object is om 21:12 uur, de ondergang om 06:16 uur en het bereikt zijn grootste hoogte om 01:44 uur, op 22° boven de horizon. Om een donker moment zonder Maan te vinden kunnen de schemerdiagrammen in het hoofdstuk De Zon van pas komen. Om een relatief helder en scherp object als deze sterhoop met nevel waar te nemen is een verrekijker op statief al voldoende, maar met een kleine telescoop zijn uiteraard meer details te zien. Om de nevel goed te kunnen zien is een groter instrument nodig. Foto: DSS.
27-06 00:00DSS-foto van de bolhoop M28Dit is een goed moment in het jaar om de bolhoop M28 waar te nemen. M28 is te vinden in het sterrenbeeld Boogschutter, heeft een helderheid van 6,9m en een schijnbare afmeting van 11,2’. Het object komt om 22:10 uur op, gaat om 05:17 uur onder en staat om 01:44 uur in het hoogste punt aan de hemel, op slechts 13° boven de horizon. Een waarneemlocatie met een goede blik op de zuidelijke horizon is daardoor noodzakelijk om de bolhoop waar te nemen. Zie deze detailpagina voor M28 voor meer gegevens. Foto: DSS.
27-06 19:00KaartjeHet maximum van de meteorenzwerm τ-Cetiden vindt vandaag plaats. Zelfs wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld slechts zo'n 4 meteoren per uur vallen. De radiant van de zwerm staat rond 9:00 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 26° boven de horizon. Het beste moment om τ-Cetiden waar te nemen is op 28 juni rond 3:25 uur (zie het kaartje). De radiant staat op dat moment zo'n 4° onder de horizon, in het oostzuidoosten, zeer ongunstig dus. Er is dan bij ons ieder uur niet meer dan één meteoor zichtbaar van deze zwerm. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 0–3 “vallende sterren” per uur te zien. De Maan is voor ongeveer 95% verlicht en is een flinke stoorzender; alleen de helderste meteoren zijn hierdoor dit jaar zichtbaar. De Maan gaat om 3:20 uur onder, en stoort daarna natuurlijk niet. Rond 4:30 uur gaat het schemeren en om 5:21 uur komt de Zon op. De piek van deze zwerm is relatief laag en de lengte van het maximum is met 4,9 dagen vrij kort, waardoor er ook in totaal maar weinig meteoren te zien zijn. Zie de detailpagina τ-Cetiden 2026 voor meer informatie over deze meteoren.
27-06 23:00KaartjeDe Maan staat 53' ten zuiden van Antares, de helderste ster van het sterrenbeeld Schorpioen (+1,0m). De dichtste nadering vindt om 15:54 plaats, onder de horizon voor een waarnemer in de Benelux en bovendien bij daglicht. Bekijk de samenstand rond 23 uur. Het tweetal staat dan in het zuidzuidoosten, circa 10° boven de horizon, op een afstand van 3,4° van elkaar. De Maan is voor 96% verlicht. Voor de zichtbaarheid en andere gegevens van de Maan, zie de pagina Vannacht aan de hemel.
28-06 09:10Maan in het apogeumDe Maan is in het punt van zijn baan dat het verst van de Aarde ligt: het apogeum. De afstand tussen de Aarde en de Maan bedraagt 406265 km. Door de grotere afstand lijkt de Maan nu kleiner aan de hemel te staan dan gemiddeld: 29’24,8”. De Maan is wassend, voor 96% verlicht en hij is vrijwel de gehele nacht zichtbaar; 's avonds in het (zuid)oosten en tegen de ochtend in het westen of zuidwesten. Het kaartje toont de Maan om 0:01 uur in het sterrenbeeld Schorpioen, op een hoogte van 10° boven de horizon, in het zuiden. Zie ook de interactieve applet Verschijnselen van de Maan.
29-06 04:44KaartjeMars staat 4,4° ten zuiden van de Pleiaden, in het sterrenbeeld Stier. De dichtste nadering gebeurt om 08:50, bij ons op 51° hoogte, maar bij daglicht. Bekijk de samenstand rond 4:45 uur, of op 30 juni rond 4 uur. Het tweetal staat in het eerste geval boven de oostnoordoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 15°, 4,4° van elkaar vandaan. In het andere geval is de samenstand te zien in het oostnoordoosten, op zo'n 9° boven de horizon, zo'n 4,4° van elkaar vandaan. De Zon staat slechts 5° onder de horizon. De helderheid van Mars is nu +1,3m.
29-06 19:35Mercurius is stationair in ecliptische lengte. De planeet keert zijn bewegingsrichting ten opzichte van de sterren om en gaat tegen de gangbare richting in bewegen. Dit verschijnsel vindt plaats tussen de grootste avondelongatie en de benedenconjunctie van een binnenplaneet. Zie de applet Planeetverschijnselen voor meer verschijnselen van Mercurius.
30-06 00:00DSS-foto van de bolhoop M22Dit is een goed moment in het jaar om de bolhoop M22 op te zoeken. De bolhoop staat in het sterrenbeeld Boogschutter, heeft een helderheid van 5,1m en zijn schijnbare afmeting bedraagt 24,0’. Het object komt om 22:03 uur op, gaat om 05:24 uur onder en staat om 01:44 uur in het hoogste punt aan de hemel, op slechts 14° boven de horizon. Een waarneemlocatie met een goede blik op de zuidelijke horizon is daardoor noodzakelijk om de bolhoop waar te nemen. Een donkere locatie en een datum rond Nieuwe Maan zijn aan te raden, bijvoorbeeld in de dagen rond 14 juli. Om een donker moment zonder Maan te vinden kunnen de schemerdiagrammen in het hoofdstuk De Zon van pas komen. Om een relatief helder en scherp object als deze bolhoop waar te nemen is een verrekijker op statief al voldoende, maar met een kleine telescoop zijn uiteraard meer details te zien. Zie de pagina M22 voor meer details. Gegevens van andere fraaie deepsky-objecten zijn te vinden op de pagina Deepsky-objecten per maand. Foto: DSS.
30-06 01:56Volle Maan Het is Volle Maan. De Maan staat tegenover de Zon aan de hemel. We zien hierdoor de Maan vrijwel de hele nacht, en de verlichte kant van de Maan is naar de Aarde gekeerd. Hoewel de Maan als geheel op dit moment erg goed te zien is, zijn er weinig details op de Maan zichtbaar. Voor een waarnemer in het midden van het deel van de Maan dat naar de Aarde toe gekeerd is staat de Zon in het zenit, en doordat het zonlicht vanuit de richting van de Aarde komt zien we vanaf de Aarde geen schaduwen van bergen en kraters, zodat er nauwelijks contrast is in het maanbeeld. Daar komt nog bij dat de Volle Maan andere, zwakkere hemelobjecten overstraalt, zodat deze niet of nauwelijks zichtbaar zijn. De Maan staat op een afstand van maarliefst 405254 km van de Aarde, en hierdoor lijkt deze circa 5% kleiner en zo'n 11% zwakker dan de gemiddelde Volle Maan. Zie ook: Hoe ontstaan de fasen van de Maan? in de veelgestelde vragen.
30-06 05:00KaartjeHet maximum van de meteorenzwerm τ-Aquariden vindt vandaag plaats. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 7 meteoren per uur vallen. Rond 6:00 uur staat de radiant van de zwerm in het hoogste punt (op 26°) aan de hemel. Het beste moment om τ-Aquariden waar te nemen is op 30 juni rond 4:00 uur (zie het kaartje). De radiant staat op dat moment zo'n 22° boven de zuidzuidoostelijke horizon, dus niet zeer gunstig. Er is dan bij ons ieder uur niet meer dan één meteoor zichtbaar van deze zwerm. Samen met meteoren van andere zwermen, en sporadische meteoren, zijn er bij donkere, heldere hemel in totaal circa 0–3 “vallende sterren” per uur te zien. De Maan is voor ongeveer 100% verlicht en is een flinke stoorzender; dit jaar zijn hierdoor alleen de helderste meteoren zichtbaar. Rond 4:30 uur gaat het schemeren en om 5:23 uur komt de Zon op. De piek van deze zwerm is relatief laag en de lengte van het maximum is met 2,7 dagen vrij kort, waardoor er ook in totaal maar weinig meteoren te zien zijn. Zie de detailpagina τ-Aquariden 2026 voor meer informatie over deze meteoren. Zie ook Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.