25-10 02:59Einde van de zomertijdEinde van de zomertijd. Om 3 uur Midden-Europese zomertijd (MEZT) wordt de klok een uur terug gezet en is het 2 uur wintertijd (MET). Daarmee bevinden we ons weer in onze standaard tijdzone. De tijd tussen 2 en 3 uur komt vannacht tweemaal voorbij, waardoor je een uur langer kunt slapen. Je kunt uiteraard ook je klok pas op zondagochtend omzetten, zodat je een uur langer op mag blijven ☺. Voor meer informatie over het begin en einde van de zomertijd in Nederland en België, zie de pagina Begin en einde van de zomertijd.
25-10 03:42Overgang van IoVannacht is een overgang van Io's schaduw en van de maan zelf over de planeetschijf van Jupiter voor een groot deel waar te nemen. Om 3:42 uur zien we het begin van de schaduwovergang wanneer Io's schaduw op het oppervlak van Jupiter verschijnt, en duurt tot 5:59 uur, wanneer Io's schaduw het Jupiteroppervlak weer verlaat. In de tussentijd is te zien hoe Io voor de Jupiterschijf verschijnt (04:52 uur).
25-10 03:52Io bij EuropaDe Galileïsche maan Io staat 1,6” ten noorden van Europa. Er vindt net geen bedekking plaats tussen de twee manen. Tussen de randen van de twee satellieten bevindt zich slechts 0,81”. Jupiter staat in het oostzuidoosten op een hoogte van 27° boven de horizon. De Zon staat 32° onder de horizon en het is donker. Voor het waarnemen van een nauwe samenstand tussen de Jupitermanen is een goede, stabiele verrekijker op statief vereist. Zie ook de figuur hiernaast en de tabel Verschijnselen van de manen van Jupiter voor meer informatie.
26-10 05:11Volle Maan Het is Volle Maan. De Maan staat vrijwel precies tegenover de Zon aan de hemel. Hierdoor is de Maan vrijwel de hele nacht zichtbaar. De verlichte kant van de Maan is naar de Aarde gekeerd. Hoewel de Maan als geheel op dit moment erg goed te zien is, zijn er weinig details op de Maan zichtbaar. Doordat het zonlicht op de Maan ongeveer uit de richting van de Aarde komt zijn er vanaf de Aarde geen schaduwen van kraters en bergen op de Maan te zien, wat ervoor zorgt dat er nauwelijks contrast is op het maanoppervlak. Daarnaast is de Volle Maan een stoorzender bij het waarnemen van zwakkere objecten aan de sterrenhemel. Zie ook: Hoe ontstaan de fasen van de Maan? in de veelgestelde vragen.
28-10 01:26De Maan bedekt de PleiadenDe Maan bedekt de Pleiaden (M45), met totale magnitude +1,6 in het sterrenbeeld Stier. De sterhoop wordt bedekt door de verlichte rand van de Maan om 01:26 uur. Om 02:13 uur wordt deze weer zichtbaar aan de zeer dunne onverlichte maanrand. In Utrecht staat de Maan dan 62°, respectievelijk 62° boven de horizon. De Maan is voor 95% verlicht, wat het niet gemakkelijker maakt om de bedekking waar te nemen. Voor meer informatie over deze bedekking, voor een aantal waarneemlocaties in Nederland en België, zie deze tabel.
28-10 19:05Maan in het perigeumDe Maan is in het punt van zijn baan dat het dichtst bij de Aarde ligt: het perigeum. De afstand tot de Maan bedraagt op dit moment 364407 km. Door de geringere afstand lijkt de Maan nu groter aan de hemel te staan dan gemiddeld: 32’47,5”. De Maan is krimpend, voor 93% verlicht en hij is vrijwel de gehele nacht zichtbaar; 's avonds in het (zuid)oosten en tegen de ochtend in het westen of zuidwesten. Het kaartje toont de Maan om 2:00 uur in het sterrenbeeld Stier, op 63° boven de horizon, in het zuiden. Zie ook de interactieve applet Verschijnselen van de Maan.
30-10 00:00DSS-foto van de open cluster NGC869Deze tijd van het jaar is prima geschikt om de open cluster NGC869, ook de Dubbelcluster genaamd, waar te nemen. NGC869 staat in het sterrenbeeld Perseus, heeft een helderheid van 4,0m en een schijnbare afmeting van 30,0’. Dit is een circumpolair object en staat om 00:25 uur aan het hoogste punt, op een hoogte van 85°, dus vrijwel in het zenit. Helder weer en een donkere, maanloze hemel zijn belangrijker voor het waarnemen van deepsky-objecten dan de precieze datum. Om een relatief helder en scherp object als deze open cluster waar te nemen is een verrekijker op statief al voldoende, maar met een kleine telescoop zijn uiteraard meer details te zien. Zie de pagina NGC869 voor meer details. Foto: DSS.
31-10 00:00DSS-foto van de open cluster NGC884Deze tijd van het jaar is prima geschikt om de open cluster NGC884, bekend als de Dubbelcluster, op te zoeken. NGC884 is te vinden in het sterrenbeeld Perseus, heeft een helderheid van 4,0m en zijn schijnbare afmeting bedraagt 30,0’. Dit is een circumpolair object en staat om 00:25 uur aan het hoogste punt, op een hoogte van 85°, dus vrijwel in het zenit. Foto: DSS.
31-10 01:40Europa bij GanymedesDe Galileïsche maan Europa staat slechts 0,36” ten noorden van Ganymedes. Europa bedekt Ganymedes voor 52%. De bedekking duurt van 1:35:14 tot 1:45:02 uur. Jupiter staat in het oosten op een hoogte van 10° boven de horizon. Een waarneemplaats met een vrije blik op de horizon is hierdoor noodzakelijk. De Zon staat 49° onder de horizon en het is goed donker. Voor het waarnemen van een nauwe samenstand tussen de Jupitermanen is een goede verrekijker op statief voldoende, maar om details van de bedekking te zien is een flinke telescoop nodig. Zie de figuur hiernaast en deze tabel voor meer informatie.
31-10 07:00KaartjeDe Maan staat 4,8° ten zuiden van Pollux, de helderste ster van het sterrenbeeld Tweelingen (+1,1m). De dichtste nadering gebeurt om 17:57, onder de horizon voor een waarnemer in de Lage Landen en in de schemering. De samenstand is te zien rond 7 uur, of op 31 oktober rond 22:30 uur. De twee objecten staan in het eerste geval zo'n 59° boven de zuidwestelijke horizon, op een onderlinge afstand van 8,0°. In het andere geval is de samenstand te zien in het oostnoordoosten, op zo'n 8° boven de horizon, zo'n 5,7° van elkaar vandaan. De Maan is voor ongeveer 65% verlicht. Voor de zichtbaarheid van Maan en deepsky-objecten, zie Vannacht aan de hemel.